Evet, eğitim bilimlerinde yaygın kabul gören görüşlerden biri, öğrencilerin öğrenme hızlarının, ilgi alanlarının, ön bilgilerinin ve öğrenmeye yaklaşımlarının farklı olduğudur. Ancak eskiden popüler olan "her öğrencinin kesin bir öğrenme stili vardır (görsel, işitsel, kinestetik vb.) ve sadece o şekilde öğrenebilir" düşüncesi günümüzde bilimsel olarak güçlü şekilde desteklenmemektedir.
Bunun yerine öğrencileri şu açılardan değerlendirmek daha yararlıdır:
1. Görsel Ağırlıklı Öğrenenler
- Şema, grafik, tablo, zihin haritası, renkli notlar severler.
- Video ve animasyonlardan fayda görürler.
- Matematik ve fen konularında şekillerle daha iyi anlayabilirler.
Uygun materyaller:
- Hafıza kartları
- İnfografikler
- Konu haritaları
2. İşitsel Ağırlıklı Öğrenenler
- Dinleyerek öğrenmeye yatkındırlar.
- Anlatılanları tekrar etmeyi severler.
- Ses kayıtları ve soru çözüm videoları faydalı olabilir.
Uygun materyaller:
- Podcast
- Sesli konu anlatımları
- Soru çözüm videoları
3. Okuma-Yazma Odaklı Öğrenenler
- Not tutmayı severler.
- Yazılı açıklamalar ve özetlerden yararlanırlar.
- Öğrendiklerini yazarak pekiştirirler.
Uygun materyaller:
- Çalışma notları
- Özetler
- Çıkmış soru analizleri
4. Uygulayarak Öğrenenler
- Yaparak ve deneyerek öğrenirler.
- Çok soru çözmekten hoşlanırlar.
- Hatalarından öğrenme eğilimleri yüksektir.
Uygun materyaller:
- Testler
- Simülasyonlar
- Deneme sınavları
5. Analitik Öğrenenler
- Sebep-sonuç ilişkilerini merak ederler.
- "Neden?" sorusunu sık sorarlar.
- Mantıksal açıklamalar beklerler.
Uygun materyaller:
- Ayrıntılı konu anlatımları
- Karşılaştırmalı tablolar
- Çözüm analizleri
6. Sosyal Öğrenenler
- Grup çalışmalarıyla daha iyi öğrenirler.
- Tartışma ve soru-cevap ortamlarını severler.
Uygun materyaller:
- WhatsApp üzerinden ders çalışma
- Grup sohbetleri
- Canlı dersler
7. Bireysel Öğrenenler
- Tek başına çalışmayı tercih ederler.
- Kendi hızlarında ilerlemek isterler.
Uygun materyaller:
- Kişiselleştirilmiş çalışma planları
- Yapay zekâ destekli bireysel rehberlik
- Seviye bazlı içerikler
Yapay zekâ açısından daha önemli olan sınıflandırmalar
Modern adaptif eğitim sistemleri öğrencileri genellikle şu kriterlere göre tanımlar:
| Boyut | Örnek |
|---|---|
| Bilgi seviyesi | Başlangıç, orta, ileri |
| Öğrenme hızı | Yavaş, normal, hızlı |
| Motivasyon | Yüksek, orta, düşük |
| Hata türleri | Dikkat hatası, kavram eksikliği |
| Tekrar ihtiyacı | Az, orta, fazla |
| İlgi alanı | Sözel, sayısal, karma |
| Çalışma süresi | Kısa oturumlar, uzun oturumlar |
| Tercih edilen içerik | Video, metin, soru, oyun |
Aslında gelecekteki yapay zekâ destekli eğitim sistemleri, öğrenciyi sadece "görsel" veya "işitsel" diye sınıflandırmak yerine, yüzlerce farklı veriyi analiz ederek kişiye özel öğretmen gibi davranmaya çalışmaktadır.
Örneğin Baykuş3000 gibi bir sistemde her öğrenci için:
- Öğrenme hızı,
- Unutma eğrisi,
- En çok hata yaptığı konular,
- Çalışma saatleri,
- Motivasyon seviyesi,
- Hangi tür sorularda daha başarılı olduğu,
- Video mu, özet mi, soru çözümü mü tercih ettiği,
takip edilerek tamamen kişiselleştirilmiş bir öğrenme modeli oluşturulabilir. Böylece aynı matematik konusu, iki farklı öğrenciye iki farklı şekilde anlatılabilir. Bu yaklaşım günümüzde "adaptif öğrenme (Adaptive Learning)" olarak adlandırılmaktadır.
